تبلیغات
موزه مردم شناسی دزفول ( حمام تاریخی کرناسیون دزفول ) - مطالب ابر موزه کرناسیون دزفول
موزه مردم شناسی دزفول ( حمام تاریخی کرناسیون دزفول )
Iran Khuzestan Dezful Museum

مرتبه
تاریخ : جمعه 1 آبان 1394
حمام كرناسیون (موزه مردم شناسی) به شماره 8477 در ردیف آثار ملى ایران به ثبت رسیده و یکی از بناهای اواخر دوره زندیه می باشد. این بنای تاریخی پس از بازسازی در سال 85 توسط سازمان نوسازی و میراث فرهنگی به عنوان موزه مردم شناسی تغییر کاربری  داده و با بازدید از آن می توان با انواع مشاغل قدیم دزفول آشنا شد. این حمام در مركز محله كرناسیون در شمالی ترین قسمت بافت قدیم قرار گرفته است . حمام کرناسیون با مساحتی حدود 880 متر مربع دارای سردری كوچك و زیبا با تزئینات ساده آجركاری می باشد. بنای حمام به دو قسمت زنانه و مردانه قابل تفكیك بوده كه هركدام از فضاهایی به نامهای دالان ورودی،سربینه،گرمخانه و ... تشكیل شده است. عبور و مرور در قسمت زنانه جهت ایجاد محرمیت از پشت بام و از طریق پلكانی صورت می گرفته است. نحوه تأمین آب مصرفی حمام، چاه موجود در كنار بنا می باشد كه به وسیله حفره های قنات مانندی به آب رودخانه متصل شده  و به وسیله چرخ چاهی به مخازن آب حمام هدایت شده است.
عکس: محمدآذرکیش

1



طبقه بندی: معرفی فضاها، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، موزه کرناسیون، حمام موزه، کرناسیون، موزه کرناسیون دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : دوشنبه 4 خرداد 1394
یکی از مشاغل سنتی دزفول دلوری و خراطی می باشد. خراطی شیوه ای ازتولید محصولات چوبی است کی طی آن توسط ابزار و وسایل مختلف و عمدتا به وسیله دستگاه خراطی اشیایی نظیر قلیان و گهواره و پایه آباژور و ظروف مختلف ساخته و پرداخته می شود. خراطی ساختن اشیا از چوب است که سابقه بسیار طولانی دارد.بقایایی نقش برجسته کاخ داریوش در تخت جمشید نشان می دهد که تخت و چهار پایه و عود سوز آن به شیوه خراطی تهییه شده است. شاردن جهانگرد فرانسوی نیز تحت تاثیر مهارت خراطان ایرانی قرار گرفته و سخن گفته است.حرفه خراطی از هنرهای مکانیکی است که ایرانیان توانسته اند از آن به خوبی بهره برداری کنند.هنر خراطی به طور معمول در مناطقی از کشور که چوب در آنجا بیشتر یافت می شود رایج است در هنر خراطی اشیا به صورت متقارن ساخته میشوند.خراطان هنرمند معمولا از چوب های نرم واندکی مرطوب برای این کار استفاده میکنند هنر خراطی از تراش و شکل بخشیدن به چوب در اثرحرکت دورانی دستگاه خراطی بر روی چوب شکل می گیرد. در دزفول قدیم برای ساختن ابزار کشاورزی از هنر دلوری که در اصل نوعی خراطی است استفاده میشد .دلوران وسایلی مانند خویش و دسته بیل و دسته داس و جهاز حیوانات را تولید مینمودند.
منبع: کتابچه راهنمایان موزه کرناسیون دزفول (سارا افشار و سامان پورفلاطون)

2

Iran Khuzestan Dezful Museum



طبقه بندی: مشاغل موزه، 
برچسب ها: دلوری، خراطی، مشاغل سنتی دزفول، موزه مردم شناسی دزفول، موزه کرناسیون دزفول، حمام موزه کرناسیون، dezful museum،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 6 اردیبهشت 1394
یکی از مشاغل بسیار سنتی دزفول شغل جاجیم بافی بوده است .جاجیم گونه‌ای زیرانداز دورویه است. جاجیم دست‌بافی است از پارچه کلفت شبیه به پِلاس که از پلاس نازک‌تر است و آن را از نخ‌های رنگین و ظریف پشمی یا پنبه‌ای یا آمیزه‌ای از این دو می‌بافند. جاجیم‌ها پرز ندارند و می‌توان از هر دو روی آن استفاده کرد. کوچ‌گردان از آن بهره زیادی می‌گیرند و کاربرد آن به عنوان روانداز و محافظ سرما است. جاجیم مناسب‌ترین چیزی بود که در قدیم روی کرسی می‌انداختند، جاجیم ‎ با ترکیبی از رنگ‌های و نقوش لوزی داخل الوان راه راه آن در ده و شهر از همه مشهور بود با متروک شدن کرسی زغالی بافت و مصرف جاجیم در شهرها و حتی در شهرستان‌های دور و نزدیک نیز به فراموشی می‌رفت ولی روستائیان طبق عادت قدیمی مناسب‌ترین روانداز کرسی زمستانی را رها نساخته‌اند و پیر زن‌های دهاتی همچنان جاجیم خودشان را در زمستان و تابستان در فضای باز اطراف خانه و میدان ده و یا هر مکانی که امکان داشته باشد دراز می‌کنند و سه‌پایه مخصوص آنرا بر پا می‌دارند و جاجیم می‌بافند.
بافت جاجیم در اکثر قریب باتفاق دهات و مناطق روستائی ایران مرسوم است تنها تفاوت جاجیم، ترکیب رنگ و ظرافت نخ و نقوشی است که روی آن ایجاد می‌کنند جاجیم‌بافی به عنوان یکی از صنایع دستی در ایران رایج در بعضی استان‌ها از جمله خوزستان، آذربایجان شرقی، اردبیل،کرمانشاه، کردستان، همدان، لرستان و فارس است که از دیرباز بین خانواده‌های روستایی و عشایر رواج داشته‌است. جاجیم به عنوان زیرانداز استفاده می‌شود وهم‌چنین هنگام کوچ عشایر برای بسته‌بندی و جابه‌جایی اسباب و لوازم. گاهی نیز به‌عنوان بالاپوش گرم مورد استفاده قرار می‌گیرد. حتی در بین برخی از خانواده‌های روستایی جاجیم را به‌عنوان چشم‌روشنی و جهیزیه نوعروسان هدیه می‌دهند و به‌عنوان یادگاری ارزنده سال‌ها در خانوارها باقی می‌ماند.مواد اولیه جاجیم پشم است و بافت آن شبیه گلیم است، با این تفاوت که جاجیم در چهار تخته بافته می‌شود و پس از بافتن به هم متصل و دوخته می‌شود. در منطقه اورامان و ثلاث باباجانی زنان جاجیم‌هایی را با نقوش متنوع و جنس مرغوب می‌بافند که در نوع خود کم‌نظیر است.

منبع: کتابچه راهنمایان موزه کرناسیون دزفول(سارا افشار و سامان پورفلاطون)
عکس : نجمه نوری

4

Iran Khuzestan Dezful Museum



طبقه بندی: مشاغل موزه، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، جاجیم بافی، مشاغل سنتی دزفول، موزه کرناسیون دزفول، موزه مردم شناسی دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : پنجشنبه 3 اردیبهشت 1394
یکی دیگر از مشاغل سنتی و بسیار قدیمی دزفول مسگری بوده است. اشیا و ظروف مسی دست ساز از زمانهای دور در موزه‌ها قابل مشاهده هستند.پیشینه مسگری در ایران حداقل به پنج هزار سال پیش می‌رسد و به ظن غالب اولین فلز مکشوفه بدست انسان همین فلز مس بوده و اولین فلزکاران نیز ایرانیان بوده‌اند. صنعت مسگری در کرمان، اصفهان و کاشان، دزفول و شاید شهرهای دیگر ایران در دوران اسلامی و تا به امروز از رونق و شکوفایی برخوردار بوده به گونه‌ای که در اغلب این شهرها یکی از بازارها با عنوان بازار مسگرها به صاحبان این هنر – صنعت اختصاص داشت. در بازار مسگرهای این شهرها ده‌ها مسگر به قوت بازو و ضرب چکش خود، انواع ظروف، وسایل و اشیا» مسین را می‌ساختند. امروزه در این بازارها هنوز اثاری از این هنر یافت می‌شود.
کشف دو کوره ذوب فلز در محوطه سه هزار ساله «اسپیدژ» در سیستان و بلوچستان نشان داد که مردم اسپیدژ، پیش از تاریخ به هنر مسگری و فلزکاری مسلط بوده‌اند.در آن دوران ابتدا استاد کار شمش مس را گداخته و قطعات مس را به ورق مس تبدیل میکرد. برای این منظور وی کوره یا بوته ای که شبیه به بوته ریخته گری بود به کار میبرد و بوته ها را با انبر کج ویژه از کوره خارج میکرد و فلز گداخته را در قالبهای شمش (ریجه) میریخت.کار اصلی او آن بود که شمش را بکوبد و به ورق تبدیل کند این کار چکش زدن یا چکش کاری با کمک یک یا دو نفر چکش کار در دو مرحله کاملا متمایز انجام میشد. یعنی نخست فلز را با چکش کف تخت میکوبیدند یا به اصطلاح خودشان وا میچیدند و بعد با چکش چهار سو آن را صاف میکردند در این هنگام فلز دیگر چکش خور نبود و باید تاب دیده میگردید. که این کار را با حرارت دادن مجدد فلز انجام میدادند. این فرایند ادامه مییافت تا اینکه اندازه صحیح و ضخامت مورد نیاز به دست میآمد. گدازنده مس هدفش این بود که تا آنجا که ممکن بود فلز را مطابق شکلی که مورد احتیاج مسگر است تهیه کند.
منبع: کتابچه راهنمایان موزه کرناسیون (سارا افشار و سامان پورفلاطون)
عکس: نجمه نوری

5

Iran Khuzestan Dezful Museum



طبقه بندی: مشاغل موزه، 
برچسب ها: دزفول، ایران، خوزستان، موزه مردم شناسی دزفول، حمام موزه کرناسیون دزفول، مسگری، موزه کرناسیون دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 24 اسفند 1393
چاهی  در کنار این بنا موجود می باشد که به وسیله حفره های قنات مانندی به آب رودخانه متصل شده و پس از آن به وسیله چرخ چاهی که باحرکت یک چهارپا(گاو) به گردش در می آمده آب را بالا می کشیدند. سپس آب از راه کانالهایی تنبوشه ای (سفالی) به مخازن آب حمام هدایت شده است.گاوچاه حمام شامل دو دهلیز با شیب حدود ۳۰ درجه و طول تقریبی ۸ متر و با پوشش طاق آجری بوده است که کارگر و چهارپا را از گزند آفتاب و باران ایمن نگه می داشته است تا جهت تامین آب مصرفی حمام در بیشتر ساعات روز به کار بپردازد.
عکس و متن : محمدآذرکیش

dezful

Iran Khuzestan Dezful Museum



طبقه بندی: معرفی فضاها،  معماری موزه،  مشاغل موزه، 
برچسب ها: dezful، ایران، خوزستان، موزه کرناسیون، حمام تاریخی کرناسیون، موزه مروم شناسی، موزه کرناسیون دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin